Dẫn dắt nhóm nghiên cứu: chuyển từ người làm sang người xây

Có một bước chuyển trong sự nghiệp học thuật mà ít ai được chuẩn bị trước: từ người trực tiếp làm nghiên cứu sang người làm cho người khác nghiên cứu được.

Không ai dạy việc này, và nhiều người giỏi chuyên môn thấy nó khó hơn hẳn phần chuyên môn.

Vì sao đây là bước chuyển thật

• Kỹ năng khác hẳn — làm giỏi và giúp người khác làm giỏi là hai việc.
• Kết quả không còn trực tiếp — nó đến qua người khác, chậm hơn và ít kiểm soát hơn.
• Thời gian chuyển sang các việc không thấy được — họp, đọc bản thảo, xin kinh phí, gỡ vướng cho người khác.
• Cảm giác mất tay nghề — nhiều người tiếc giai đoạn được tự làm.

Sai lầm phổ biến nhất

Ôm việc. Thấy học viên làm chậm hoặc chưa đúng, bạn tự làm cho nhanh.

Hệ quả:

• Bạn quá tải, và việc vẫn dồn về bạn mãi mãi.
• Học viên không học được, vì phần khó nhất bạn đã làm hộ.
• Nhóm không lớn lên được — mọi thứ phụ thuộc vào một người.

Cách thay thế: chấp nhận rằng người khác làm chậm hơn và khác cách bạn, và tính thời gian đó vào kế hoạch. Việc đó là đầu tư, không phải lãng phí.

Xây nhóm

• Có một hướng nghiên cứu rõ — nhóm không có hướng thì chỉ là vài người ngồi cùng phòng.
• Tuyển người phù hợp hơn là tuyển người giỏi nhất — thái độ và sự phù hợp với hướng quan trọng hơn thành tích.
• Đa dạng về kỹ năng — nhóm mà mọi người giống nhau thì thiếu chỗ.
• Đừng nhận quá nhiều người so với thời gian hướng dẫn bạn có.
• Xây dần — một nhóm bền được hình thành qua nhiều năm.

Vận hành

• Sinh hoạt nhóm định kỳ — đây là thứ tạo ra một nhóm thật thay vì các cá nhân rời rạc.
• Mỗi người có phần việc rõ, không chồng chéo tới mức tranh chấp.
• Quy tắc chung về dữ liệu, ghi chép, quyền tác giả — nêu rõ từ đầu và áp dụng nhất quán.
• Người đi trước kèm người mới — vừa giảm tải cho bạn vừa rèn họ.
• Ghi lại quy trình để nhóm không mất kiến thức khi có người rời đi.
• Gặp riêng từng người định kỳ, không chỉ họp chung — nhiều vấn đề chỉ nói được khi gặp riêng.

Giữ người

• Cho họ vai trò thật — người chỉ thực hiện phần được giao sẽ đi.
• Công bằng về quyền tác giả — đây là yếu tố ảnh hưởng lớn nhất tới lòng tin trong nhóm.
• Tạo cơ hội — dự hội thảo, trình bày, gặp đối tác.
• Ghi nhận công khai đóng góp của họ.
• Ủng hộ khi họ ra đi — người rời nhóm để phát triển là thành công của bạn, không phải mất mát. Và họ là mạng lưới của bạn về sau.

Nguồn lực

• Xin đề tài đều đặn — nhóm không có kinh phí thì không giữ được người.
• Đa dạng nguồn để không phụ thuộc vào một chương trình.
• Tính thời gian viết thuyết minh vào lịch — đây là phần việc mới chiếm nhiều thời gian mà người mới dẫn dắt hay bị bất ngờ.
• Hợp tác để chia sẻ nguồn lực khi thiết bị hoặc kinh phí hạn chế.

Giữ chuyên môn của chính bạn

Rủi ro thật của giai đoạn này:

• Giữ một phần việc bạn tự làm — dù nhỏ. Người hoàn toàn không còn động tay dần mất khả năng đánh giá.
• Đọc đều trong lĩnh vực.
• Tự viết ít nhất một phần của các bản thảo quan trọng.
• Dự hội thảo và trình bày.
• Đừng để việc quản lý chiếm hết — đây là điều xảy ra dần và khó nhận ra.

Về mặt con người

• Bạn ảnh hưởng lớn tới nhiều năm cuộc đời của học viên — nhiều hơn bạn nghĩ.
• Chú ý dấu hiệu quá tải và khó khăn tâm lý trong nhóm, và tạo môi trường để người ta nói ra được.
• Đừng biến áp lực của bạn thành áp lực của họ.
• Làm gương về liêm chính — nhóm học từ điều bạn làm, không từ điều bạn nói.
• Người rời nhóm mà vẫn quý bạn là thước đo đáng tin hơn số bài công bố.

Một điều đáng nhớ

Ở giai đoạn đầu sự nghiệp, thành công đo bằng những gì bạn làm được.

Ở giai đoạn này, nó đo bằng những gì người khác làm được nhờ bạn — và đó là lý do nhiều người thấy đây là phần ý nghĩa nhất, dù ban đầu nó khó chịu.

Câu hỏi thường gặp