Khi việc quản lý tới: giữ lại phần chuyên môn của mình

Sau khi có chức danh, các lời mời vào vị trí quản lý thường tới — trưởng bộ môn, phó khoa, các ban.

Nhận hay không là quyết định lớn hơn nhiều người nghĩ, vì nó khó đảo ngược hơn nó có vẻ.

Cân nhắc trước khi nhận

• Hỏi rõ khối lượng thật — bao nhiêu giờ mỗi tuần, chứ đừng nghe mô tả chung chung.
• Hỏi nhiệm kỳ bao lâu và có thể từ chối tái nhiệm không.
• Hỏi người tiền nhiệm — họ nói thật hơn ai hết về công việc này.
• Xem giảm trừ giảng dạy có tương xứng không — thường là không, và phần chênh lấy từ thời gian nghiên cứu của bạn.
• Xem có ai khác phù hợp hơn không — từ chối không phải là thiếu trách nhiệm.
• Xem bạn có muốn làm việc đó không, hay chỉ thấy khó từ chối.

Lý do chính đáng để nhận

• Bạn có ý tưởng cụ thể muốn làm — thay đổi chương trình, xây một hướng mới, cải thiện điều kiện nghiên cứu.
• Vị trí đó cho bạn nguồn lực để phát triển nhóm.
• Bạn muốn bảo vệ đồng nghiệp khỏi các quyết định không hợp lý.
• Đây là việc phải luân phiên và tới lượt bạn — nhận một nhiệm kỳ rồi bàn giao.

Lý do nên cân nhắc kỹ

• Vì khó từ chối — đây không phải lý do đủ cho vài năm cuộc đời.
• Vì nó là bước tiến — quản lý không phải bậc cao hơn của chuyên môn, nó là một nghề khác.
• Vì thu nhập — hãy tính cả cái giá về chuyên môn.
• Vì bạn đang mệt với nghiên cứu — quản lý không giải quyết vấn đề đó, và bạn sẽ khó quay lại.

Cái giá thật

Nói thẳng phần này vì ít ai nói trước:

• Thời gian bị cắt vụn — quản lý tạo ra nhiều việc ngắn xen kẽ, mà nghiên cứu cần khối thời gian liền.
• Việc gấp luôn thắng việc quan trọng — mọi việc quản lý đều có hạn, nghiên cứu thì không.
• Bạn mất dần cảm giác về lĩnh vực nếu không đọc và không động tay.
• Học viên của bạn bị ảnh hưởng — đây là phần dễ bị bỏ qua nhất.
• Quay lại khó hơn dự kiến — sau vài năm, mạng lưới nhạt đi và đề tài khó xin hơn.

Nếu đã nhận, cách giữ chuyên môn

• Cố định một khối thời gian bất khả xâm phạm cho nghiên cứu — coi nó như một cuộc họp không dời được.
• Giữ ít nhất một học viên — đây là neo giữ bạn với công việc chuyên môn.
• Giữ một phần việc tự làm — dù nhỏ.
• Đọc đều, dù chỉ vài bài mỗi tháng.
• Dự ít nhất một hội thảo mỗi năm và trình bày.
• Uỷ quyền thật — không uỷ quyền được là dấu hiệu bạn đang làm quản lý sai cách.
• Đặt hạn cho nhiệm kỳ ngay từ đầu và nói rõ với mọi người.

Phân bổ trong nhóm

• Giao vai trò lớn hơn cho người đi sau — họ cần cơ hội và bạn cần giảm tải.
• Để họ dẫn dắt công trình và đứng tác giả chính.
• Đồng hướng dẫn thay vì hướng dẫn một mình.
• Nói rõ với nhóm về giới hạn thời gian của bạn — họ điều chỉnh được nếu biết trước.

Làm quản lý cho tử tế

Nếu đã nhận, vài điều ảnh hưởng lớn tới người khác:

• Minh bạch trong phân công — giờ dạy, đề tài, cơ hội.
• Bảo vệ thời gian nghiên cứu của người khác, không chỉ của mình.
• Không đặt chỉ tiêu đẩy người ta tới lựa chọn xấu — xem bài về áp lực chức danh trên trang.
• Hỗ trợ người đang chuẩn bị hồ sơ — chia sẻ kinh nghiệm, tạo cơ hội hướng dẫn và đề tài.
• Chú ý dấu hiệu quá tải trong đơn vị.
• Bàn giao tử tế — ghi lại quy trình, không để người kế nhiệm bắt đầu từ đầu.

Đường quay lại

• Lên kế hoạch trước khi hết nhiệm kỳ — không phải sau.
• Khởi động lại từ hợp tác — vào một dự án của đồng nghiệp là cách quay lại nhanh nhất.
• Nhận học viên mới ngay.
• Xin một đề tài nhỏ trước khi nhắm đề tài lớn.
• Chấp nhận cần thời gian để lấy lại nhịp.

Một điều đáng nhớ

Quản lý là việc cần người làm, và người làm tử tế thì cả đơn vị được nhờ.

Nhưng nó không phải bậc tiếp theo của con đường chuyên môn — nó là một ngã rẽ. Biết rõ điều đó khi nhận sẽ giúp bạn giữ được cả hai, thay vì mất dần một bên mà không nhận ra.

Câu hỏi thường gặp