Mỗi năm một lần, hàng nghìn bộ hồ sơ ứng viên GS, PGS cả nước bước vào guồng xét duyệt ba cấp kéo dài hơn nửa năm. Hiểu rõ đường đi của hồ sơ giúp ứng viên chuẩn bị đúng nhịp và không lỡ các mốc cứng.
Dưới đây là quy trình chuẩn theo quy định hiện hành cùng khung thời gian tham khảo của một mùa xét.
Bước 1: Đăng ký và nộp hồ sơ tại Hội đồng Giáo sư cơ sở
Ứng viên đăng ký trực tuyến trên hệ thống của HĐGSNN và nộp hồ sơ tại Hội đồng Giáo sư cơ sở (thường đặt tại trường đại học, học viện nơi công tác hoặc cơ sở được phép thành lập). Giai đoạn này thường rơi vào khoảng giữa năm. Hồ sơ gồm bản đăng ký, lý lịch khoa học, minh chứng toàn bộ thành tích — sai sót nhỏ ở khâu kê khai có thể phải trả giá ở các vòng sau.
Bước 2: Hội đồng cơ sở thẩm định và bỏ phiếu
HĐGS cơ sở kiểm tra tính hợp lệ, tổ chức đánh giá năng lực ngoại ngữ - báo cáo khoa học tổng quan của ứng viên, thẩm định hồ sơ và bỏ phiếu tín nhiệm. Danh sách ứng viên được đề nghị sẽ công khai trên trang của HĐGSNN trước khi chuyển lên cấp ngành.
Bước 3: Hội đồng Giáo sư ngành, liên ngành
28 hội đồng ngành và liên ngành (từ Toán, Vật lý tới Kinh tế, Y học...) nhận hồ sơ từ các cơ sở. Đây là vòng chuyên môn sâu nhất: các ủy viên thẩm định từng công trình, chấm điểm quy đổi, chất vấn trực tiếp ứng viên và bỏ phiếu. Tỷ lệ rơi ở vòng ngành thường cao nhất trong ba cấp.
Bước 4: Hội đồng Giáo sư Nhà nước quyết định
Khoảng cuối năm, HĐGSNN họp phiên toàn thể: rà soát kết quả các ngành, xử lý đơn thư phản ánh, thảo luận từng hồ sơ có ý kiến và bỏ phiếu thông qua danh sách đạt tiêu chuẩn. Danh sách công bố công khai; sau thời hạn tiếp nhận phản ánh (thường 15 ngày) không có vấn đề, Chủ tịch HĐGSNN ký quyết định công nhận.
Ví dụ mùa xét 2025: phiên họp đầu tháng 11 thông qua 900 ứng viên (71 GS, 829 PGS) trên tổng số hơn một nghìn hồ sơ đăng ký ban đầu.
Bước 5: Bổ nhiệm tại cơ sở giáo dục đại học
Đạt chuẩn mới là nửa chặng. Cơ sở giáo dục đại học căn cứ nhu cầu vị trí, tổ chức xét và ra quyết định BỔ NHIỆM chức danh GS/PGS đối với người đạt chuẩn — từ thời điểm này ứng viên chính thức mang chức danh, hưởng chế độ tương ứng và có tên trong đội ngũ GS, PGS của trường.
Câu hỏi thường gặp
Một mùa xét kéo dài bao lâu?
Từ lúc nộp hồ sơ tại cơ sở (giữa năm) đến quyết định công nhận (cuối năm) khoảng 5-6 tháng, cộng thêm giai đoạn bổ nhiệm tại trường sau đó.
Hồ sơ bị loại ở cấp ngành có được phúc tra không?
Ứng viên có quyền gửi kiến nghị, phản ánh theo quy định; hồ sơ không đạt năm nay có thể hoàn thiện và nộp lại mùa sau.
Vì sao có ứng viên bị rút tên phút chót?
Thường do đơn thư phản ánh về liêm chính (đạo văn, gian lận công bố) hoặc phát hiện kê khai không chính xác trong thời gian công khai danh sách.
Danh sách đạt chuẩn xem ở đâu?
Trên trang của Hội đồng Giáo sư Nhà nước theo từng năm, hoặc tra cứu nhanh theo tên, ngành, đơn vị tại danh bạ hocthuat.vn.